مشارکت در ساخت چیست و چه تعهداتی وجود دارد؟

گاهی اوقات صاحب یک ملک قدیمی و یا زمین، تصمیم می‌گیرند با سازندگان املاک توافق کنند و ملک خود را در اختیار آنها قرار دهند. از سوی دیگر هم سازندگان املاک هزینه ساخت ملک را به عهده می‌گیرند. به این کار مشارکت در ساخت می‌گویند که ملک از یکی و سرمایه از یکی دیگر است.

قرارداد مشارکت در ساخت یک نوع توافق دوطرفه است که در ادامه به نکات مهم آن اشاره شده است.

در تنظیم قرارداد مشارکت در ساخت باید به چند نکته مهم توجه کرد و حتما در تعهدات به آن اشاره کرد:

  • باید مطمئن شد که شخصی که ملک را آورده صاحب ملک باشد و یا اجازه این کار را داشته باشد و ملک دارای سند رسمی باشد.
  • باید آورده طرفین به طور کامل مشخص شود.
  • مدت زمان کار باید مشخص شود.
  • میزان سود و زیان باید تعیین شود.
  • ضمانت اجرا برای شرایطی که طرفین به تعهداتشان عمل نکنند.

سازنده در قرارداد مشارکت متعهد می‌شود که هزینه‌های ساختمانی پروژه،‌ هزینه‌های اداری پروژه بپردازد. علاوه براین او باید به پرداخت مبلغ بلاعوض و مبلغی به عنوان اجاره‌بها به مالک طی مراحل ساخت متعهد شود.

انواع قراردادهای مشارکت در ساخت

  • ممکن است طرف اول زمین را ارائه دهد و نفردوم هزینه های ساخت را به عهده بگیرد. در این حالت ممکن است قیمت زمین و ما به ازای آن در بیعنامه ذکر نشود و فرد سازنده تعهد دهد که بنایی با مشخصات موردنظر که طرفین در مورد آن توافق کرده اند در همان زمین اول بسازد و بعد از آن طرفین در آن شریک شوند.
  • در یک حالت دیگر ممکن است طرفین توافق کنند که عملیات به صورت مرحله‌ای در هر بخش که انجام شد بر اساس توافق از قبل تعیین شده یک سهم از زمین منتقل شود. برای مثال طرفین توافق کنند که بعد از اتمام اسکلت بندی یک دانگ منتقل شود. در این حالت توافق می‌شود که انتقال‌دهنده پس از انجام کار برای تنظیم سند رسمی اقدام کند.
  • سومین حالت این است که طرفین قرار بگذارند که اگر پروژه به مرحله مشخصی رسید، صاحب زمین وکالت بلاعزلی برای اقدام در جهت تنظیم سند انتقال رسمی به میزان سهم خود به فرد سازنده که طرف دوم است بدهد.
  • گاهی ممکن است توافق شود که سه دانگ از ملک در اغاز به سازنده انتقال داده شود.

نکات مهم قرارداد مشارکت در ساخت

یک نکته مهم که باید به آن توجه داشت انتخاب فرد سازنده است. گاهی برخی سازنده‌ها به دلیل اینکه باید برای ساخت هزینه کنند، از مصالح ضعیف استفاده می‌کنند و با به کارگیری روش‌هایی برای کاهش هزینه‌ها کیفیت نهایی ساخت را بسیار کاهش می‌دهند. علاوه بر این ممکن است ادعا کنند که ساخت ملک با ویژگی‌های مورد نظر را در یک زمان مشخص تمام می‌کنند اما در نهایت ساخت را رها کنند و یا ملک را با کیفیتی که در مورد آن توافق شده تحویل ندهند. برای همین منظور ضروری است که فرد معتمد و درستی انتخاب شود و قرارداد هم به صورت دقیق تنظیم شود و تمام جوانب درنظر گرفته شود.

برای مدت زمان کار هم باید کار ساخت را مرحله بندی کرد و زمان پایان هر مرحله را در قرارداد تعیین کرد. برای مثال تاریخ دقیق خاکبرداری،‌ تاریخ دقیق اسکلت‌بندی،‌ تاریخ دقیق و روز سفت‌کاری و نازک کاری و تاریخ دقیق اخذ پایان کار و صورتجلسه تفکیکی.

در کنار همه این موارد نیاز است که ضمانت ‌اجراهایی نیز باشد که اگر در هریک از این موارد تاخیری رخ داد به شکل مقتضی عمل شود.

علاوه بر این همواره توجه داشته باشید که در قسمت بالایی همه صفحات قرارداد عبارت قرارداد مشارکت در ساخت را بنویسید. به هیچ عنوان از عبارت‌های دیگر مانند قرارداد مشارکت مدنی، مبایعه نامه و یا معامله و بیع استفاده نکنید. همچنین حق دریافت وام و واگذاری قرارداد به غیر را سلب کنید.

نکته دیگری که باید به آن توجه داشته باشید این است که هرگز پس از امضای قرارداد وکالت غیرضروری به سازنده ندهید. توجه داشته باشید که در صورت نیاز تنها به جهت انجام امور اداری به صورت محدود و مدت‌دار به سازنده وکالت کاری بدهید و در سایر موارد از وکالت دادن خودداری کنید.

خطرات مشارکت در ساخت

اگر قرارداد مشارکت در ساخت به طور صحیح تنظیم نشود می‌تواند مشکلات و خسارات زیادی برای هر یک از طرفین ایجاد کند. برای مثال سند ملک ممکن است مشکلی داشته باشد یا سازنده در موعد مقرر کار را تحویل ندهد و یا سود وزیان به شکل عادلانه تقسیم نشود. برای مثال ممکن است ملک ساخته شود و کار به اتمام برسد اما بعد از مدتی بنا دچار آسیب شود و به لحاظ فنی آن چنان ضعیف ساخته شده باشد که با مشکلات جدی روبرو شود.

برای مشارکت در ساخت باید بسیار هوشیار بود و آگاهانه عمل کرد. ممکن است سازنده به مالک پیشنهاد دهد که برای تسهیل روند نقل و انتقال و کاهش مالیات،‌ در همان آغاز کار سهم ایشان را به طور یک جا به نامشان کنید و از شما وکالت فروش بلاعزل می‌خواهد که بعد از یک زمان مشخص این وکالت تمام شود. این کار به لحاظ حقوقی می‌تواند خطراتی برای مالک به همراه داشته باشد. درنتیجه بهتر از پذیرش پیشنهادات این چنینی خودداری کنید.  

نمونه قرارداد مشارکت در ساخت

ماده 1-

نظر به اينكه، آقای ……………… فرزند ……………… به شناسنامه شماره ………….. صادره از ……………… ساكن ………………(كه از اين پس طرف اول قرارداد ناميده خواهد شد). مالک پلاک فرعی ……………… از اصلی ……………… اراضی ……………… بخش ………………واقع در ……………… است و قصد احداث بنا در پلاک مذكور را دارد و نظر به اينكه آقای ……………… فرزند ……………… به شناسنامه شماره ……………… صادره از ……………… ساكن ………………(كه از اين پس طرف دوم قرارداد ناميده خواهد شد) امكاناتی مالی لازم را جهت احداث بنا در ملك موصوفه دارد، به منظور احداث بنا در پلاک مذكور و شركت در عرصه و اعيان پلاک مزبور اين قرارداد بين طرفين منعقد شد.

ماده 2-

ارزش عرصه در تاريخ عقد قرارداد معادل ……………… ریال (…………………………تومان) برآورد شده و مورد قبول طرفين است.

ماده 3-

مقرر شد طرف دوم بنايی با مشخصات و طبق نقشه‌ای كه پيوست اين قرارداد و جزء لاينفک آن

است و به  امضای طرفین رسیده، در پلاک موضوف احداث کند.

تبصره 1- طرف دوم مكلف است بنا را دقيقا بر مبنای پروانه شهرداری و نقشه‌های مصوب احداث نمايد.
تبصره 2- طرف دوم مكلف است كليه ضوابط و قوانين مربوط به عمليات ساختمانی و اصول ايمنی را رعايت كند و طرف اول در اين خصوص مسئوليتی ندارد.

ماده 4-

طرف دوم مكلف است فتوكپی كليه اسناد هزينه را اعم از اسناد خريد اجناس يا دستمزدها امضا كرده در پايان هر هفته در اختيار طرف اول قرار دهد. همچنين مكلف است صورتحسابی در دو نسخه ترتيب دهد و در پايان هر هفته نسخه ثانی صورتحساب را امضا كرده در اختيار طرف اول بگذارد. مدارك و صورتحسابهای مذكور ملاک محاسبات و روابط مالی طرفين خواهد بود.

ماده 5-

پس از آنكه هزينه‌های انجام شده از جانب طرف دوم طبق مدارك ماده 4 به ارزش عرصه(طبق ماده 2) بالغ شده مابقی هزينه ساختمان تا اتمام بنا بالمناصفه پرداخت خواهد شد. به اين منظور طرفين حساب جاری مشتركی در بانك ……………… افتتاح كرده‌اند كه برداشت از آن با دو امضا انجام می‌شود. طرفين مكلفند كليه وجوهی را كه برای مصرف در ساختمان لازم است به اين حساب واريز كنند و كليه پرداخت‌ها را نيز از اين حساب انجام دهند.

ماده 6-

طرف دوم مكلف است بنا را مبنای برنامه زمان‌بندی شده‌ای كه به عنوان ضميمه شماره 2 اين قرارداد به امضای طرفين رسيده احداث كند.

ماده 7-

پس از اتمام بنا، طرف اول مكلف است نسبت به تنظيم سند رسمی انتقال سه دانگ مشاع از ملک(اعم از عرصه و اعیان) به طرف دوم اقدام کند.

تبصره 1- كليه هزينه‌های لازم برای تنظيم سند رسمی انتقال (اعم از ماليات‌ها و عوارض و جرايم و هزینه تفکیک و غیره) بالمناصفه پرداخت خواهد شد.

تبصره 2- انتقال رسمی ظرف هفتاد و پنج روز از تاريخ صدور گواهی پايان ساختمان بايد انجام شود.

ماده 8- 

طرف اول در صورت تخير در ايفای تعهد موضوع ماده 7 مكلف است بابت هر روز تاخير مبلغ ……………… ریال به طرف دوم بپردازد. پرداخت اين وجه مسقط تعهد طرف اول نخواهد بود و انتقال سه دانگ بايد انجام شود.

ماده 9-

در صورت بروز اختلاف در تفسير يا اجرای اين قرارداد آقای ……………… به نشانی ……………… ……………………………………………….. كه ضمن قبول داوری اين قرارداد را امضا كرده اند، در خصوص مورد به عنوان داور دارای حق صلح و سازش اظهارنظر خواهند كرد و رای ايشان برای طرفين قطعی و لازم الاجرا و غير قابل اعتراض است.

ماده 10-

اين قرارداد كه مشتمل بر ده ماده و چهار تبصره است در تاريخ ……………… در ……………… بين طرفين امضا و مبادله شد. تعداد نسخ سه نسخه هر نسخه در ……………… صفحه و با اعتبار واحد است.

امضای طرف اول قرارداد             امضای طرف دوم قرارداد              امضای داور

دریافت وکیل

قبل از هر اقدامی درمورد معاملات ملکی با وکیل متخصص در امور املاک مشورت کنید.گروه وکلای ملکبانان با دارا بودن کادر متخصص و متبحر خود آماده همکاری و قبول وکالت در کلیه دعاوی ملکی هستند.ملکبانان یک مرکز تخصصی حقوق در حوزه املاک و مستغلات می باشد.در ملکبانان از گستره وسیع مباحث حقوقی، فقط بر روی مباحث حقوقی حوزه املاک و مستغلات متمرکز هستیم و به صورت تخصصی خدمات خود را ارائه می دهیم.
برای دریافت مشاوره با شماره های 09128719258 و 09150806049 با ما در ارتباط باشید.